O Comité Español de Representantes de Personas con Discapacidad (CERMI) reclamou unha “vivenda digna e adecuada como dereito fundamental para a vida independente das persoas con discapacidade”.
É a principal reivindicación que a plataforma da discapacidade resalta nun manifesto publicado con motivo da celebración do Día Internacional e Europeo das Persoas con Discapacidade, que se conmemora cada 3 de decembro. Para o CERMI a vivenda é un ben social básico, é o “soporte vital da autonomía e a independencia das persoas con discapacidade”.
Desde o CERMI destacan que non se trata dun asunto máis para as persoas con discapacidade, é “o gran asunto, e o será máis nun futuro inmediato”, xa que teñen dereito a “vivir nun domicilio libremente elixido cos apoios que precise e pertencendo e participando de comunidade”. Para o Comité, é necesario que a vivenda cumpra con tres elementos, que sexa accesible, alcanzable e inclusiva.
En España, case o 70% das vivendas non cumpren as condicións de accesibilidade necesarias para persoas con discapacidade e persoas maiores, como a realización das adecuacións e axustes razoables para que as contornas sexan accesibles, por exemplo. Aínda que a Constitución Española recoñece no seu artigo 47 o dereito a unha vivenda digna e adecuada, o que “comprende a accesibilidade universal”, e é o 49 o que reforza esa obrigación ao declarar o dereito das persoas con discapacidade a contornas universalmente accesibles.
Para solucionar o elemento da accesibilidade, o CERMI expón un programa de acción, con medidas como unha reforma da Lei de Propiedade Horizontal para que as comunidades de propietarios realicen obrigatoriamente obras e actuacións de accesibilidade; ou a creación por Lei dun Fondo Estatal de Promoción da Accesibilidade Universal, dotado co 1,5% dos orzamentos dos ministerios investidores, que destine os seus fondos a actuacións de accesibilidade do parque de vivendas, entre outras.
Outro dos elementos necesarios para que o dereito á vivenda digna e adecuada resulte efectivo é que sexa alcanzable. Xeralmente, as persoas con discapacidade e as súas familias son máis pobres e sofren unha maior exclusión social, por iso é necesario eliminar a “pobreza habitacional deste colectivo”. Para combater este problema o CERMI propón, por exemplo, a creación de “novas prestacións públicas” en materia de vivenda para persoas con discapacidade; ou a regulación dunha fiscalidade proactiva para este grupo de persoas e a súa contorna familiar, que teña como obxectivo minimizar o seu “esforzo económico na adquisición, rehabilitación ou transmisión da vivenda”.
A inclusividad é o terceiro elemento necesario, xa que o colectivo da discapacidade necesita “novas formas de habilidade ou convivencia, con enfoque inclusivo e innovador”, para ter unha vida independente na súa comunidade e poder participar socialmente nela. Segundo o CERMI, “unha vivenda inclusiva é a base para unha vida independente nunha contorna comunitaria”.
Para conseguir que unha vivenda sexa inclusiva o Comité suxire accións como “deseñar políticas públicas de vivenda con enfoque de xénero e dereitos da muller, que favorezan o acceso e goce das mulleres con discapacidade”; o impulso de políticas públicas que teñan en conta “as necesidades da mocidade con discapacidade”; ou desenvolver normativamente novas “fórmulas habitacionales”.
Para o CERMI a vivenda e, por tanto, un hábitat inclusivo, é un “tema de capital importancia na axenda pública” do movemento da discapacidade. O manifesto finaliza reivindicando que “o noso lugar no mundo, como persoas con discapacidade, se debate na posibilidade de dispoñer e gobernar un espazo propio, ao que podamos considerar fogar, poroso e intercomunicado, desde o que sexa posible abrirnos a unha vida en comunidade satisfactoria. O noso campamento base para conquistar o cume, a inclusión”.
Consulta o manifesto en castelán en PDF, en Lectura Fácil e en LSE.
Campaña do CERMI Galicia
Pola súa banda, o CERMI Galicia presentou onte a peza audiovisual elaborada con motivo desta efeméride. O fío condutor deste vídeo, que leva por título “No somos invisibles”, é a dobre discriminación sufrida polas mulleres con discapacidade.